„Język wobec starości – szacunek w praktyce”

0
696
Reklama

Stowarzyszenie „Forum 4 Czerwca” wraz z Powiatowym Stowarzyszeniem Emerytów, Rencistów i Inwalidów koło w Inowłodzu przystąpiło do realizacji projektu „Język wobec starości – szacunek w praktyce”, realizowanego z dotacji programu Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy finansowanego z Funduszy EOG.

Projekt realizowany będzie

  • przez 22 miesiące (od 4.01.2021 do 31.10.2022),
  • na terenie województwa łódzkiego w siedmiu gminach: Drzewicy, Inowłodzu, Łasku, Łowiczu, Opocznie, Uniejowie i Żarnowcu.

Celem projektu jest przeciwdziałanie używaniu wobec osób starszych dyskryminującego języka elderspeak (a także wprowadzenie do języka polskiego nowych terminów – „dziadurzenie”
i „gerontomowa” – jako tłum. ang. „elderspeak”).

Wyniki badań oraz codzienne obserwacje wskazują, że dziadurzenie jest zjawiskiem powszechnym, a jego przyczyną jest najczęściej stereotypowe postrzeganie ludzi starszych jako „niesprawnych intelektualnie” i wymagających „prowadzenia za rękę”.  Stąd np. przerywanie wypowiedzi osoby starszej i „uzupełnianie” za nią dalszego ciągu, częste zadawanie pytań zamkniętych, sugerujących odpowiedź, zwroty w rodzaju „zjemy obiadek” zamiast „będzie obiad”. Osoby używające elderspeak często nie mają świadomości jego dyskryminującego charakteru. Część starszych osób – mimo, że protekcjonalny język im nie odpowiada – nie reaguje, gdyż uważa, iż jest on w takim samym stopniu związany ze starzeniem się, jak np. mniejsza sprawność ruchowa.

Głównymi przyczynami występowania dziadurzenia są:

  • stereotypizacja w postrzeganiu osób starszych przez pokolenia młodsze;
  • brak świadomości u osób komunikujących się z osobami starszymi co do dyskryminującego
    i szkodliwego charakteru elderspeak;
  • nieumiejętność asertywnego reagowania na przejawy elderspeak przez osoby starsze.

Zaplanowane w projekcie działania:

  • warsztaty edukacyjno-aktywizujące, w których wezmą udział grupy seniorów z każdej gminy objętej projektem oraz osoby pracujące z seniorami,
  • kampania społeczna adresowana do instytucji i ok. 3000 mieszkańców gmin,

mają ograniczyć przyczyny elderspeak, uświadomić jego negatywne skutki dla funkcjonowania osób  starszych, nauczyć niedyskryminujących form językowych i asertywnego reagowania na elderspeak oraz stworzyć – w ramach kampanii społecznej – sieć lokalnych organizacji i instytucji przeciwdziałających elderspeak.

„Język wobec starości – szacunek w praktyce” jest pierwszym w Polsce projektem podejmującym problem dziadurzenia. W ramach projektu powstaną materiały i narzędzia do wykorzystania w innych projektach.

Stowarzyszenie „Forum 4 Czerwca” z siedzibą w Ksawerowie (woj. łódzkie) działa od 2017 roku i specjalizuje się w realizacji programów edukacyjno-aktywizujących kierowanych do osób starszych z obszarów wiejskich i małomiasteczkowych. Na terenie woj. łódzkiego przeprowadziliśmy kilka takich projektów (m.in. finansowanych z programu ASOS i programu FIO), w których bezpośredni udział wzięło prawie 1000 seniorów.

                   Andrzej Machowski
Koordynator kampanii społecznej projektu
„Język wobec starości – szacunek w praktyce”

Reklama